محمد رضا واليزاده معجزى

242

تاريخ لرستان ( روزگار پهلوى ) ( فارسى )

شدند . متعاقب آن نصر اللّه خان رييس ايل بيرانوند و صيد هاشم خان و پدرش منصور خان شاهدوستى و فتح اللّه خان سگوند « 1 » را دستگير نمود . فورا كسان نصر اللّه خان متوارى و مشغول شرارت شدند . اشخاص دستگير شده به تهران اعزام و محبوس گرديدند . » « 2 » اينها بود مطالبى كه رزم‌آرا درخصوص سرانجام كار منصور خان و پسرش صيد هاشم خان و سايرين در كتاب جغرافياى نظامى لرستان نوشته است . بعد از اعزام منصور خان به تهران چون مشاراليه به سن كهولت [ رسيده ] و از كار افتاده بود ، از زندان مرخص [ شد ] و ملزمش ساختند كه از تهران خارج نشود . حسب الامر رضا شاه خانه بالنسبه وسيعى در كوچه مقابل شمس العماره كه اكنون مسافرخانه شاهدوست نام دارد جهت سكونت خود و عائله‌اش به او دادند و مقررى ماهيانه‌اى نيز جهت مخارج يوميه‌اش تعيين كردند كه آخر هرماه دريافت مىداشت و سالهاى آخر عمرش را در اين خانه به سر آورد . اما صيد هاشم - پسرش - در لرستان با دختر يكى از خوانين سپهوند ازدواج نمود ، ولى طولى نكشيد كه فوت كرد . تنها پسرى كه از او مانده بود . عبد العلى خان نام داشت . او جوانى زيبا و بلندقد و مهربان بود . بعد از وقايع شهريور 20 به خرم‌آباد آمد و بسيار كوشيد كه خوانين زينبى هم خرده حسابهاى سابق را فراموش كرده با همديگر متحد و متفق باشند و با اينكه او تربيت شده تهران بود و مزاجش براى ياغيگرى آمادگى نداشت براى اينكه امتيازاتى از ناحيه دولت براى جرگه خوانين بيرانوند تحصيل كند ، به كوه رفت و چند صباحى عنوان ياغى داشت . ولى آن‌طوركه انتظار داشت بنى اعمامش جلو نيامدند و حسن نيت نشان ندادند . او هم ناچار تسليم شده در خرم‌آباد به كسب آزاد مشغول گرديد و با دختر يك نفر از افسران ازدواج كرد تا اينكه چند سال پيش از خرم‌آباد به قسمتهاى ديگر مملكت رفت و گويا مدتى در نواحى شمالى مشغول كشاورزى بوده و حالا هم ظاهرا همين كار را ادامه مىدهد : به كسرى چنين گفت بوذرجمهر * كه چون مىخرامد به كامت سپهر مبادا به كس كينه ورزد دلت * ملرزان دلى تا نلرزد دلت

--> ( 1 ) . فتح اللّه خان پورسرتيپ پيش از اينكه به زندان برود نماينده لرستان در مجلس شورا بود . گويا در ايامى كه در مجلس بوده مطالبى عليه ايشان به گوش رضا شاه رسيد و در نتيجه به زندان رفت . مسلما آقاى پور سرتيپ از چهره‌هاى سياسى لرستان بودند . وى بعد از وقايع شهريور 1320 سه دوره نماينده لرستان بود و در چند شهرستان سمت فرماندارى داشت [ . . . ] بعد از سقوط دكتر مصدق به نيابت مجلس شورا رسيد مدتى هم مدير كل شهرداريها بود [ . . . ] . ( 2 ) . رزم‌آرا ، جغرافياى نظامى ايران ؛ لرستان ، ص 20 .